Günümüz dünyasında, Harrison Ford geniş bir yelpazedeki insanlar için büyük önem taşıyan ve ilgi duyulan bir konu haline geldi. Önemi, yarattığı tartışmaların sayısının yanı sıra toplumun farklı alanlarındaki varlığına da yansıyor. Siyasi, sosyal, ekonomik veya kültürel alanda Harrison Ford temel bir rol oynar. Harrison Ford, insanların günlük yaşamlarına olan etkisinden yeni teknolojilerin geliştirilmesine olan etkisine kadar her yaştan ve her çalışma alanından bireyin ilgisini çekmiştir. Bu yazıda Harrison Ford'in farklı boyutlarını ve günümüzdeki önemini derinlemesine inceleyeceğiz.
Harrison Ford | |
---|---|
![]() Harrison Ford (2017) | |
Doğum | 13 Temmuz 1942 |
Milliyet | Amerikalı |
Meslek | Oyuncu |
Etkin yıllar | 1966–günümüz |
Boy | 1,85 m (6 ft 1 in) |
Evlilik | Mary Marquardt (e. 1964; b. 1979) Melissa Mathison (e. 1983; b. 2004) Calista Flockhart (e. 2010) |
Harrison Ford (d. 13 Temmuz 1942), Amerikalı oyuncu. Sinemasal bir kültür ikonu olarak kabul edilen Ford,[1] yetmiş yılı aşkın bir süredir birçok önemli filmde rol aldı. Filmleri, Kuzey Amerika'da 5,4 milyar dolardan fazla, dünya çapında ise 9,3 milyar dolardan fazla hasılat elde etti.[2][3][4] Ford, AFI Yaşam Boyu Başarı Ödülü, Cecil B. DeMille Ödülü, Onursal César ve Onursal Altın Palmiye dahil olmak üzere çeşitli ödüllerin sahibidir. Ayrıca bir Akademi Ödülü, bir BAFTA, iki Ekran Oyuncuları Derneği Ödülü kazandı ve beş kez Altın Küre ödülüne aday gösterildi.[5][6]
Ford, ilk oyunculuk deneyimine Büyük Soygun (1966) filminde figüran olarak başladı ve sonraki birkaç yıl boyunca küçük rollerde oynamaya devam etti. American Graffiti (1973) ve Konuşma (1974) filmlerindeki yardımcı rollerin ardından, uzay operası Yıldız Savaşları (1977) filmindeki Han Solo rolüyle dünya çapında ün kazandı ve bu rolü sonraki kırk yıl boyunca dört devam filminde tekrarladı. Ayrıca Ford, Kutsal Hazine Avcıları (1981) ile başlayan Indiana Jones serisinde canlandırdığı baş karakterle de tanınmaktadır. Ayrıca bilim kurgu filmi Bıçak Sırtı (1982) ve devam filmi Bıçak Sırtı 2049'da (2017) Rick Deckard rolünde oynadı ve aksiyon gerilim filmleri Patriot Games (1992) ve Açık Tehlike'de (1994) Jack Ryan'ı canlandırdı.
Ford, gerilim filmi Witness'taki (1985) Amiş topluluğuna kendini kaptıran dedektif rolüyle En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü'ne aday gösterildi. Diğer filmleri arasında Sivrisinek Sahili (1986), Çalışan Kız (1988), Presumed Innocent (1990), Kaçak (1993), Sabrina (1995), Sessiz Düşman (1997), Air Force One (1997), Altı Gün Yedi Gece (1998), Gizli Gerçek (2000), K-19: Tehlikeli Saatler (2002), Kovboylar ve Uzaylılar (2011), 42 (2013) ve Ölümsüz Aşk (2015) yer almaktadır.
1997 yılında Empire dergisinin düzenlediği Tüm Zamanların En Büyük 100 Film Yıldızı listesinde bir numarada gösterildi. Aynı derginin yaptığı Tüm Zamanların En Seksi 100 Film Yıldızı listesinde 15. sırada yer aldı. 1998 yılında People dergisi tarafından "Yaşayan En Seksi Adam" seçildi. Ford, oyunculuk kariyerinin dışında lisanslı bir pilottur; Wyoming'deki evinin yakınındaki kurtarma görevlerinde sık sık acil servislere yardımcı oldu ve 2004 ile 2009 yılları arasında gençler için bir havacılık eğitim programına başkanlık yaptı.[7] Ford aynı zamanda bir çevre aktivistidir ve 1991'den beri Conservation International'ın kurucu başkan yardımcısı olarak görev yapmaktadır.[8]
13 Temmuz 1942'de radyo oyuncusu Dorothy Nidelman ve oyunculuk da yapan reklam ajansı yöneticisi Christopher Ford'un oğlu olarak Illionis, Chicago'da dünyaya geldi. Babası Almanya ve İrlanda kökenli bir Katolik, annesi ise Belarus kökenli bir Aşkenazi Yahudisi'dir.[9][10][11][12] When asked in which religion he and his brother were raised, Ford jokingly responded "Democrat"[13] Harrison küçüklüğünde izciydi. Maine East High School'da kızlar tarafından pasif ve başarısız bulunan Ford, WMTH-FM adlı radyoda çalıştı.
Ford'un anne tarafından büyükannesi ve dedesi Anna Lifschutz ve Harry Nidelman Belarus kökenli, baba tarafından büyükannesi ve dedesi olan Florence Veronica Niehaus ve John Fitzgerald Ford, Alman kökenli İrlandalı Katoliklerdir.[14]
Üyesi olduğu Boy Scouts of America'da başarılı olan Ford, 1960 yılında Park Ridge, Illinois'teki Maine East High School okulundan mezun oldu. Üniversite eğitimi için Wisconsin'deki Ripon College okuluna gitti. Burada Sigma Nu isimli derneğe katılan Ford, kızlarla tanışabilme umudu adına okuldaki drama derslerine de katılıyordu. Brothers Gross isimli folk müzik yapan grupta da yer alan Harrison, eğitimini tamamlayamadan şehirden ayrıldı.
1964 senesinde Los Angeles şehrine gelen Ford, Columbia Pictures'in "Genç Yetenekler" isimli programında küçük roller canlandırıyor ve haftada 150 dolar maaş alıyordu. Bunları takiben ilk eşi olan Mary Marquardt ile evlendi. Sonra da ilk sinema filmi olan Dead Heat on a Merry-Go-Round'da rol aldı. Bu filmden sonra da Luv adlı yapımda rol aldı. A Time for Killing adlı western türü filmde başrolü almadan önce, ilk oğlu Benjamin Ford doğdu. Universal Studios'un Gunsmoke, Ironside, The Virginian, The F.B.I., Love, American Style, Ave Kung Fu TV dizilerinde oynayan Ford, sinema filmlerinde oynayamadığı için sıkkındı. İkinci oğlu Willard Ford 1969 yılında dünyaya gelince marangozluk yapmaya başladı. Oyuncu bu sebeple The Doors'un konserlerinde çalıştı.
George Lucas evinin tamiri için Ford'u çağırınca oyuncuya da şans doğdu. Zira çıkış yapabileceği bir film arayan Ford, Akademi Ödülü'ne aday olan American Grafitti filminde rol alınca sinemaya geri döndü. 1974 yılında The Godfather filmleri ile tanınan Francis Ford Coppola, Konuşma adlı yeni filminde başrolleri Gene Hackman ile Harrison Ford'a verdi.
Harrison Ford'un oynadığı filmler içerisinde kendi performansını en çok beğendiği yapım The Mosquito Coast adlı filmdir. En sevdiği ise Indiana Jones serisindeki karakteri.
American Graffiti filmi Ford için büyük bir şans oldu. Bu film ile Lucas ile tanışan oyuncu Yıldız Savaşları'ndaki rolünde önünü açmış oldu. Ayrıca bu filmden sonra Francis Ford Coppola ile çalışarak sükse yaptı.
Ford'un Han Solo'yu canlandırması aslında şans eseri oldu. George Lucas rol için Nick Nolte, Christopher Walken, Al Pacino, Richard Reyfuss, William Katt veya Billy Dee Williams (sonradan Lando Calrissian adlı karakteri canlandırdı) gibi isimleri düşünüyordu. Ancak Lucas tarafından oyuncu seçmelerinde sadece diyalogları okuması için işe alınan Ford diyalogları belli bir alaycılık ile okuyunca rolü kendisi aldı.
Film hasılat rekorları kırınca Ford da bir süperstar oldu. İki devam filminde de rolü tekrarlayan Ford, Yıldız Savaşları: Bölüm V - İmparator filminde Lucas'a karakterini öldürmesini söyledi. Lucas da bu teklifi hiç düşünmeden reddetti.
Ford bu rolü de şans eseri aldı. İlk başta Indiana Jones rolü için Dennis Quaid, Kurt Russell, Jeff Bridges, Powers Boothe ve Tom Selleck ile görüşülüyordu. Sonunda da Tom Selleck'te karar kılındı. Ancak oyuncunun o dönem Magnum P.I. dizisinde oynaması ve kast ekibinin Selleck'in bir kadının karşısında rahat görünmeyeceğini düşünmesi yüzünden başka seçeneklere gidildi. Steven Spielberg rolü Ford'a vermek istese de Yıldız Savaşları filmlerinde çalışan Lucas kendini tekrarlamak istemiyordu. Ancak baskılara dayanamayan Lucas rolü Ford'a verdi. Ford rolü almasıyla beraber 4 bölüm çekti. Çektiği filmler:Raiders Of The Lost Ark, Temple Of Doom, Last Crusade ve Kingdom Of The Crystal Skull'dur
Yönetmenliğini Ridley Scott'un yaptığı bilimkurgu filmi Blade Runner, vizyona ilk girdiğinde eleştirmenler tarafından küçümsendi ve gişede istenen başarıyı elde edemedi. Yıllar sonra ise kült statüsüne ulaştı. Harrison Ford ise filmde Rick Deckard adlı replicant avcısı polis karakteridir. Ford, filmi çok karanlık ve kasvetli bir fantastik film olarak görüyor.
Andrew Davis'in aynı adlı TV dizisinden uyarladığı bu filmde Harrison Ford, karısını öldürmekle suçlanan Richard Kimble adlı karaktere hayat veriyor. Burada Ford'a, filmdeki rolü ile Akademi Ödülü kazanan Tommy Lee Jones eşlik ediyor.
Oyuncu 1985 yılında Peter Weir'in Tanık filminde canlandırdığı John Book rolü ile Oscar'a aday oldu. The Mosquito Coast (1986) ve Roman Polanski'ye ait Frantic (1988) adlı yapımlarda yeteneğini sergiledi. Ardından da Mike Nichols'un romantik draması Working Girl (1988)'te rol aldı. 2002'de Ford, Kaptan Alexei Vostrikov rolü ile National Geographic filmi K-19: The Widowmaker'da yer aldı.
Ford, 90'larda Alan J. Pakula (Presumed Innocent ve The Devil's Own), Sidney Pollack (Sabrina), Robert Zemeckis(Gizli Gerçekler) gibi yönetmenlerle çalışmıştır.
Harrison, 2004 yılında Syriana adlı yapımda rol alması için yapılan teklifi geri çevirdi. Rolü kabul eden George Clooney ise Akademi Ödülü ve Altın Küre Ödülü kazandı. Ford ayrıca Oscar kazanan Trafik filmini ve David Cronenberg'in yönettiği Şiddetin Tarihçesi ve Mel Gibson'ın rol aldığı, bir Roland Emmerich yapımı olan Vatansever filmlerindeki rolleri de reddetti.
Ford, babasını 1999'da, annesini ise 2004 yılında kaybetti. 1964 yılında evlendiği Mary Marquardt ile 1979 yılında yolları ayrıldı. E.T. filminin senaristi olan Melissa Mathison ile 1983'te evlendi. Senaryosunu eşinin yazdığı Kundun filmi nedeni ile Tibet'e girişi yasaklandı. 1987'de üçüncü oğlu Malcolm Ford, 1990'da ise tek kızı Georgia Ford dünyaya geldi. Yüklü bir tazminat ile Mathison'dan da ayrılan Ford, 2004 yılından beri Calista Flockhart ile beraber. 2010'da ise Flockhart ile evlendi. Flockhart ile Wyomin'de kendi yaptığı bir çiftlikte yaşıyor. Yaptığı bir araba kazası yüzünden çenesinde yara izi var. Ayrıca sinema kariyerinin başlarında geçirdiği bir kazadan dolayı takma diş takıyor.
Ford tam bir demokrat ve Bill Clinton ile yakın arkadaş. ABD'de silah kontrolüne destek veriyor. 2000 yılında evinin yakınlarında bulunan bir dağda neredeyse susuzluktan yaşama veda etmek üzere olan 20 yaşındaki Sarah George'ı helikopteriyle kurtardı. 2001 yılında en zengin oyuncu olarak Guinnes Rekorlar Kitabı'na girdi.
Profesyonel arkeologlara yardım için çalışan Ford, çevre konusunda da oldukça bilinçli olduğu için, hayvanları koruma konusundaki en prestijli ödül olan Indianapolis Prize ödülünü kazandı. Boş zamanlarında, hobi olarak ustabaşılık yapıyor.
Harrison Ford 6 Mart 2015 tarihinde 2. Dünya Savaşı'ndan kalma tek pervaneli bir uçakla kaza yaptı. Santa Monica Havaalanı'ndan kalkan uçak yaklaşık 1 kilometre sonra Penmar adlı golf alanına düştü. Ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılan Ford'un hayati tehlikesi bulunmadığı belirtildi. Amerikan Federal Havacılık Dairesi sözcüsü Patrick Jones düzenlediği basın toplantısında kazanın mekanik arıza kaynaklı olduğunu söyledi.[15]
oyuncu olarak