Bu yazıda Kırgızistan cumhurbaşkanı konusu objektif ve detaylı bir bakış açısıyla ele alınmaktadır. Okuyucuya bu konuyla ilgili eksiksiz ve zenginleştirici bir vizyon sağlamak amacıyla Kırgızistan cumhurbaşkanı ile ilgili farklı yaklaşımlar ve bakış açıları incelenecektir. İlgili hususlar analiz edilecek, veriler sunulacak ve alanında uzman kişilerin görüşleri sunulacaktır. Bu makalenin amacı okuyucunun Kırgızistan cumhurbaşkanı hakkında derin ve sağlam temellere dayanan bir anlayış kazanmasına olanak tanıyan geniş ve çeşitli bir genel bakış sunmaktır.
Kırgızistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Кыргыз Республикасынын Президенти | |
---|---|
![]() Cumhurbaşkanlığı Bayrağı | |
![]() Cumhurbaşkanlığı Forsu | |
Üyelik | Kabine Güvenlik Konseyi |
Resmî ikamet | Beyaz Saray Ala Archa Devlet İkametgâhı |
Görev süresi | 6 yıl (tek dönem) |
Oluşum | 27 Ekim 1990 |
Açılışı yapan | Askar Akayev |
Websitesi | www.president.kg |
Kırgızistan Cumhurbaşkanı, resmi olarak Kırgızistan Cumhuriyeti'nin başıdır. Cumhurbaşkanı, anayasaya göre, "halkın ve devlet gücünün birliğinin simgesi ve Kırgız Cumhuriyeti Anayasası'nın ve bireyin ve bir vatandaşın garantisinin simgesidir." Cumhurbaşkanı, doğrudan halk tarafından en fazla altı yıl süreyle seçilir.
Makamın ilk sahibi, Ekim 1990'dan 2005'e kadar görev yapan Askar Akayev'dir. Temmuz 2005'te yapılan seçimde Kurmanbek Bakiyev seçildi. Ancak Nisan 2010'da gerçekleşen ayaklanmalar sonucu istifaya etti ve ülkeden kaçtı. Ardından geçici hükûmete başkanlık etmek üzere Roza Otunbayeva seçildi. 2011 seçiminde aday olan Almazbek Atambayev seçildi ve 1 Aralık 2011'de görevi devraldı.[1] 16 Ekim 2017'de ise eski başbakan Sooronbay Ceenbekov, ülkenin yeni cumhurbaşkanı seçildi.[2] 15 Ekim 2020 tarihinde ise görevinden istifa etti.[3]
Cumhurbaşkanı göreve başladıktan sonra sağ kolunu kaldırır ve aşağıdaki yeminini tekrar ederek elini Kırgızistan Anayasasına koyar:
Мен, (аты-жөнү), Кыргыз Республикасынын Президентинин кызматына киришип жатып, өз элимдин алдында жана Ала-Тоо ыйык Ата, мен ант Кыргыз Республикасынын Башмыйзамынын сыйлоого жана коргоого жана анын мыйзамдарын, Кыргыз Республикасынын мамлекеттик, урмат-сый эгемендигин жана көз карандысыздыгын коргоого жана урмат-сый менен Кыргыз Республикасынын бардык жарандарынын эркиндиги менен укуктарын камсыз кылуу жана талыкпай жогорку милдеттерин жүзөгө ашыруу үчүн Кыргыз Республикасынын президенти, бүткүл эл ишенип мага жүктөгөн! Кудай бизди коргой берсин!
Ben, (tam adı), Kırgız Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının makamını, halkım ve Ala-Too'nun kutsal anavatanı olarak kabul ederken, Kırgız Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına saygı göstermeye ve korumaya yemin ederim; Kırgız devletinin bağımsızlığı, Kırgız Cumhuriyeti vatandaşlarının hak ve özgürlüklerine saygı ve güvence sağlamak, Kırgız Cumhuriyeti Devlet Başkanının tüm görevlerini üstlenerek üstlenilen görevlerini üstlenerek, yorulmadan yerine getirmektir! Tanrı bizi korusun!
№ | Resim | İsim
(Doğum-Ölüm) |
Seçim | Görev Süresi | Siyasi Parti | |
---|---|---|---|---|---|---|
Başlangıç | Bitiş | |||||
1 | ![]() |
Askar Akayev
Аскар Акаев (1944-) |
1991 | 27 Ekim 1990 | 29 Ekim 1995 | Bağımsız |
1995 | 29 Ekim 1995 | 29 Ekim 2000 | ||||
2000 | 29 Ekim 2000 | 25 Mart 2005 | ||||
- | ![]() |
Ishenbai Kadyrbekov
Ишенбай Кадырбеков (vekâleten) (1949-) |
24 Mart 2005 | 25 Mart 2005 | ||
2 | ![]() |
Kurmanbek Bakiyev
Курманбек Бакиев (1949–) |
2005 | 25 Mart 2005 | 14 Ağustos 2005 | Kırgızistan Halk Hareketi |
2009 | 14 Ağustos 2005 | 14 Ekim 2007 | ||||
14 Ekim 2007 | 23 Temmuz 2009 | Ak Yol | ||||
23 Temmuz 2009 | 7 Nisan 2010 | |||||
3 | ![]() |
Roza Otunbayeva
Роза Отунбаева (1950–) |
7 Nisan 2010 | 3 Temmuz 2010 | Kırgızistan Sosyal Demokrat Partisi | |
3 Nisan 2010 | 1 Aralık 2011 | |||||
4 | ![]() |
Almazbek Atambayev
Алмазбек Атамбаев (1956–) |
2011 | 1 Aralık 2011 | 24 Kasım 2017 | |
5 | ![]() |
Sooronbay Ceenbekov
Сооронбай Жээнбеков (1958–) |
2017 | 24 Kasım 2017 | 15 Ekim 2020 | |
- | ![]() |
Sadır Caparov
Садыр Жапаров (1968–) |
16 Ekim 2020 | 14 Kasım 2020 | Mekençil | |
- | ![]() |
Talant Mamıtov
Талант Мамытов (1976-) |
14 Kasım 2020 | 28 Ocak 2021 | Respublika | |
6 | ![]() |
Sadır Caparov
Садыр Жапаров (1968–) |
2021 | 28 Ocak 2021 | Görevde | Mekençil |
![]() | Kırgızistan ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |