Bu makalede, son yıllarda uzmanların ve kamuoyunun dikkatini çeken, son derece alakalı bir konu olan Fas'ın illeri ve prefektörlükleri konusuna değinilecektir. Fas'ın illeri ve prefektörlükleri, sağlıktan ekonomiye kadar günlük yaşamın çeşitli yönlerine olan etkisi nedeniyle çok sayıda çalışmaya ve araştırmaya konu olmuştur. Metin boyunca, tarihi ve evriminden günümüz toplumundaki sonuçlarına kadar Fas'ın illeri ve prefektörlükleri'in farklı yönleri analiz edilecektir. Ayrıca Fas'ın illeri ve prefektörlükleri'in çağdaş dünyada yarattığı zorluklara yönelik olası çözüm ve öneriler incelenecektir. Çok boyutlu bir yaklaşımla, bu olgunun tartışılmasına ve anlaşılmasına katkıda bulunmak amacıyla okuyucuya Fas'ın illeri ve prefektörlükleri'in eksiksiz ve güncellenmiş bir vizyonunu sunmak amaçlanmaktadır.
Fas'ın illeri ve prefektörlükleri, Fas'ın bölgelerden sonra gelen ikinci düzey idari bölümleridir. Toplam 75 adet ikinci düzey idari bölüm olup bunlardan 62'si il (إقليم iklim) ve 13'ü prefektörlüktür (عمالة emaliye).[1]
Her il ve prefektörlük, kral tarafından atanan bir vali tarafından yönetilir. İller ve prefektörlükler, ek olarak ilçelere (دايرة daire) ile semtler, kentsel ve kırsal belediyeler olmak üzere belediyelere ve semtlere ayrılmaktadır.
Bölge | Arapça | Merkez | Bölge | Yüzölçümü¹ | Nüfus² | Yoğunluk³ | ISO |
---|---|---|---|---|---|---|---|
Agadir İda-Vatnan | عمالة أكادير إدا وتنان | Agadir | Sus-Massa | 277,3 | 487.954 | 1.759,66 | MA-AGD |
El-Arayiş | إقليم العرائش | El-Arayiş | Tanca-Tetuan-El-Hüseyma | 2.720 | 472.386 | 173,67 | MA-LAR |
Âsa-Zek | إقليم آسا الزاك | Âsa | Kelmim-Vadi Nun | 20.645 | 43.535 | 2,11 | MA-ASZ |
Asfi | إقليم آسفي | Asfi | Marakeş-Asfi | 4.097 | 881.007 | 215,04 | MA-SAF |
Avsird | إقليم أوسرد | Avsird | Dahile-Vadi'z-Zeheb | 65.917 | 20.513 | 3,21 | MA-AOU |
Beni Mellal | إقليم بني ملال | Beni Mellal | Beni Mellal-Henifre | 4.475 | 946.018 | 211,40 | MA-BEM |
Bin Süleyman | إقليم بن سليمان | Bin Süleyman | Kazablanka-Sittat | 2.513 | 199.612 | 79,43 | MA-BES |
Birreşid | إقليم برشيد | Birreşid | Kazablanka-Sittat | 2.564 | 361.739 | 141,08 | MA-BRR |
Bucdur | إقليم بو جدور | Bucdur | Layun-Sakiyetü'l-Hamra | 43.753 | 46.129 | 1,1 | MA-BOD |
Bulman | إقليم بولمان | Bulman | Fes-Meknes | 14.234 | 185.110 | 13,00 | MA-BOM |
Burkan | إقليم بركان | Burkan | Doğu | 1.804 | 270.328 | 149,85 | MA-BER |
El-Cedide | إقليم الجديدة | El-Cedide | Kazablanka-Sittat | 3.869 | 1.103.032 | 285,09 | MA-JDI |
Cerada | إقليم جرادة | Cerada | Doğu | 6.933 | 105.840 | 13,0 | MA-JRA |
Cirsif | إقليم جرسيف | Cirsif | Doğu | 7.184 | 185.589 | 25,0 | MA-GUF |
Driveş | إقليم الدريوش | Driveş | Doğu | 2.997 | 222.987 | 78,0 | MA-DRI |
Eştuke-Eyt Beha | إقليم شتوكة آيت باها | Biyugra | Sus-Massa | 3.506 | 297.245 | 84,78 | MA-CHT |
Ezilel | إقليم أزيلال | Ezilel | Beni Mellal-Henifre | 9.600 | 504.501 | 51,0 | MA-AZI |
Fahs-Encire | إقليم الفحص أنجرة | Encire | Tanca-Tetuan-El-Hüseyma | 762,0 | 97.295 | 122,0 | MA-FAH |
Fakih bin Salih | إقليم الفقيه بن صالح | Fakih bin Salih | Beni Mellal-Henifre | 2.534 | 457.513 | 141,0 | MA-FQH |
Fecic | إقليم فجيج | Buvarfe | Doğu | 34.699 | 129.430 | 2,3 | MA-FIG |
Fes | عمالة فاس | Fes | Fes-Meknes | 311,5 | 977.946 | 3,134 | MA-FES |
El-Hacib | إقليم الحاجب | El-Hacib | Fes-Meknes | 2.135 | 216.388 | 101,35 | MA-HAJ |
Hamiset | إقليم الخميسات | Hamiset | Rabat-Sela-Kuneytire | 7.781 | 521.815 | 67,06 | MA-KHE |
El-Havuz | إقليم الحوز | Tahannavut | Marakeş-Asfi | 6.099 | 484.312 | 104,2 | MA-HAO |
Henifre | إقليم خنيفرة | Henifre | Beni Mellal-Henifre | 6.717 | 511.538 | 76,16 | MA-KHN |
Huribke | إقليم خريبكة | Huribke | Beni Mellal-Henifre | 4.421 | 499.144 | 117,0 | MA-KHO |
El-Hüseyma | إقليم الحسيمة | El-Hüseyma | Tanca-Tetuan-El-Hüseyma | 3.538 | 395.644 | 111,0 | MA-HOC |
İfran | إقليم افران | İfran | Fes-Meknes | 3.777 | 143.380 | 37,96 | MA-IFR |
İnziken-Eyt Melul | عمالة إنزكان آيت ملول | İnziken | Sus-Massa | 2.413 | 419.614 | 173,90 | MA-INE |
Kaletü's-Seragine | إقليم قلعة السراغنة | Kaletü's-Seragine | Marakeş-Asfi | 4.095 | 754.705 | 179,0 | MA-KES |
Kazablanka | عمالة الدار البيضاء | Kazablanka | Kazablanka-Sittat | 195,7 | 2.949.805 | 15.073,10 | MA-CAS |
Kelmim | إقليم كلميم | Kelmim | Kelmim-Vadi Nun | 10.879 | 166.685 | 15,0 | MA-GUE |
Kuneytire | إقليم القنيطرة | Kuneytire | Rabat-Sela-Kuneytire | 3.033 | 1.167.301 | 384,87 | MA-KEN |
Layun | إقليم العيون | Layun | Layun-Sakiyetü'l-Hamra | 33.000 | 210.023 | 6,4 | MA-LAA |
Marakeş | عمالة مراكش | Marakeş | Marakeş-Asfi | 2.617 | 1.070.838 | 409,18 | MA-MAR |
Mazik-Funeydek | عمالة المضيق الفنيدق | Mazik | Tanca-Tetuan-El-Hüseyma | 241,1 | 95.681 | 538,0 | MA-MDF |
Medyuna | إقليم مديونة | Medyuna | Kazablanka-Sittat | 219,6 | 122.851 | 559,43 | MA-MED |
Meknes | عمالة مكناس | Meknes | Fes-Meknes | 1.787 | 713.609 | 399,33 | MA-MEK |
Mevley Yakub | إقليم مولاي يعقوب | Mevley Yakub | Fes-Meknes | 1.480 | 150.422 | 101,64 | MA-MOU |
Midilt | إقليم ميدلت | Midilt | Dirâ-Tafilalit | 12.733 | 256.593 | 20,0 | MA-MID |
Muhammediye | عمالة المحمدية | Muhammediye | Kazablanka-Sittat | 276,3 | 322.286 | 1.166,43 | MA-MOH |
Nazur | إقليم الناظور | Nazur | Doğu | 3.129 | 728.634 | 155,0 | MA-NAD |
Nevasır | إقليم النواصر | Nevasır | Kazablanka-Sittat | 454,7 | 236.119 | 459,0 | MA-NOU |
Rabat | عمالة الرباط | Rabat | Rabat-Sela-Kuneytire | 4.738 | 627.932 | 4.876 | MA-RAB |
Er-Raşidiye | إقليم الرشيدية | Er-Raşidiye | Dirâ-Tafilalit | 26.918 | 556.612 | 20,68 | MA-ERR |
Rehamne | إقليم الرحامنة | Bin Gerir | Marakeş-Asfi | 5.528 | 288.437 | 49,0 | MA-REH |
Safru | إقليم صفرو | Safru | Fes-Meknes | 3.462 | 259.577 | 74,98 | MA-SEF |
Sela | عمالة سلا | Sela | Rabat-Sela-Kuneytire | 715,9 | 823.485 | 1.150,28 | MA-SAL |
Sidi Binnur | إقليم سيدي بنور | Sidi Binnur | Kazablanka-Sittat | 3.276 | 440.071 | 134,33 | MA-SIB |
Sidi İfni | إقليم سيدي إفني | Sidi İfni | Kelmim-Vadi Nun | 3.070 | 127.781 | 34,0 | MA-SIF |
Sidi Kasım | إقليم سيدي قاسم | Sidi Kasım | Rabat-Sela-Kuneytire | 3.138 | 692.239 | 171,0 | MA-SIK |
Sidi Süleyman | إقليم سيدي سليمان | Sidi Süleyman | Rabat-Sela-Kuneytire | 1.822 | 292.877 | 160,74 | MA-SIL |
Simara | إقليم السمارة | Simara | Layun-Sakiyetü'l-Hamra | 61.760 | 60.426 | 0,98 | MA-ESM |
Sittat | إقليم سطات | Sittat | Kazablanka-Sittat | 6.824 | 956.904 | 140,23 | MA-SET |
Suheyre-Timara | عمالة الصخيرات - تمارة | Timara | Rabat-Sela-Kuneytire | 1.081 | 393.262 | 811,0 | MA-SKH |
Suveyre | إقليم الصويرة | Suveyre | Marakeş-Asfi | 6.536 | 452.979 | 72,0 | MA-ESI |
Şafşavan | إقليم شفشاون | Şafşavan | Tanca-Tetuan-El-Hüseyma | 3.892 | 524.602 | 134,79 | MA-CHE |
Şişava | إقليم شيشاوة | Şişava | Marakeş-Asfi | 7.119 | 339.818 | 47,73 | MA-CHI |
Tanca-Asile | عمالة طنجة أصيلة | Tanca | Tanca-Tetuan-El-Hüseyma | 962,5 | 762.583 | 792,29 | MA-TNG |
Tan-Tan | إقليم طانطان | Tan-Tan | Kelmim-Vadi Nun | 3.538 | 70.146 | 4,1 | MA-TNT |
Tarfaye | إقليم طرفاية | Tarfaye | Layun-Sakiyetü'l-Hamra | 12.270 | 13.082 | 1,07 | MA-TAF |
Tarudant | إقليم تارودانت | Tarudant | Sus-Massa | 15.869 | 780.661 | 51,0 | MA-TAR |
Tata | إقليم طاطا | Tata | Sus-Massa | 26.553 | 121.618 | 4,5 | MA-TAT |
Tavnet | إقليم تاونات | Tavnet | Fes-Meknes | 5.598 | 668.232 | 119,0 | MA-TAO |
Tavrirt | إقليم تاوريرت | Tavrirt | Doğu | 7.539 | 206.762 | 24,0 | MA-TAI |
Taza | إقليم تازة | Taza | Fes-Meknes | 6.097 | 743.237 | 121,90 | MA-TAZ |
Tetuan | إقليم تطوان | Tetuan | Tanca-Tetuan-El-Hüseyma | 1.915 | 613.506 | 320,39 | MA-TET |
Tingir | إقليم تنغير | Tingir | Dirâ-Tafilalit | 13.438 | 284.277 | 22,0 | MA-TIN |
Tiznit | إقليم تيزنيت | Tiznit | Sus-Massa | 5.107 | 344.831 | 67,52 | MA-TIZ |
Vadi'z-Zeheb | إقليم وادي الذهب | Dahile | Dahile-Vadi'z-Zeheb | 76.948 | 78.854 | 1,02 | MA-OUD |
Varzazat | إقليم ورززات | Varzazat | Dirâ-Tafilalit | 12.018 | 499.980 | 41,60 | MA-OUA |
Vecde-Enkad | عمالة وجدة أنكاد | Vecde | Doğu | 1.838 | 477.100 | 259,58 | MA-OUJ |
Vezzân | إقليم وزان | Vezzân | Tanca-Tetuan-El-Hüseyma | 2.141 | 57.972 | 27,08 | MA-OUZ |
Yusufiye | إقليم اليوسفية | Yusufiye | Marakeş-Asfi | 2.955 | 64.518 | 21,83 | MA-YUS |
Zakura | إقليم زاكورة | Zakura | Dirâ-Tafilalit | 21.041 | 283.368 | 12,0 | MA-ZAG |
Notlar: ¹ km²; ² 2004 yılı itibarıyla;[2] ³ /km²
Fas'ta idari yapılandırmada vilayet oluşumu 1981'de gerçekleştirilmiştir. Böylece "birçok il ve prefektörlük veya her ikisi birden bir araya getirilmiş böylece Kazablanka gibi gelişen yerleşimlerin ve büyüyen nüfusların ihtiyaçlarını karşılamaya yetecek idari yapılandırmaya sahip büyük şehir yerleşimleri oluşturulması planlanmıştır.[3]" Bu yüzden vilayetler (sadece şehir yerleşimlerini kapsamalarına rağmen), sıralamada bölge ve ilçe/alt bölge arasındaki seviyede yer almaktadır. Genel kullanımda ise bölge veya ilçe/alt bölge ile aynı seviyede kullanılırlar[4]
Vilayetler;
konularında ilgili alt seviyesindeki yapılanmaların alanlarından sorumludur.[3]